Leeuwarder Zwem Club '29                   "Groote Wielen"

    navigatie pagina                  Bijdrage Meindert van der Meulen                © SandyRijskamp

Ja, Adrie is van 1947, werd vorige week 61. Ineke is van 1949 en ik van 1953. Adrie zit momenteel op computerles en ik heb haar de site doorgestuurd.

Ik vraag me af in welk jaar LZC dan ter ziele is gegaan.


Ik ben Meindert van der Meulen, jongere broer van Adrie.
Ik kreeg via Bert de LZC site van Sandy onder ogen. Ben natuurlijk gelijk alle foto's gaan doorlopen. Goh, wat een herinneringen. Ondanks dat ik jonger ben dan jullie (geb. 1953) herken ik nog veel mensen. Dat komt ook omdat ik later zelf fanatiek lid van LZC werd. Wij groeiden thuis op met zwemmen en voetballen (MKV) ook omdat onze vader er nauw betrokken bij was.
Mijn topjaren waren zo rond 1971. Dat weet ik nog omdat we dan op zondag in de Overdekte moesten trainen en dan wilden we 's winters snel naar huis om Ard en Keessie te kunnen zien schaatsen.

Heel leuk initiatief, Sandy. Ik heb zelf geen foto's, wel medailles.

Drie van mijn prachtige herinneringen:
-Vierkamp in zwembad de "Heilige Weg" in het centrum van Amsterdam. Geweldig, 'n hele bus vol. Komen we daaraan, helemaal niets te beleven. Bleken we één week te vroeg te zijn. Ik zie me nog patat halen in het straatje er tegenover, die patatzaak is er nog steeds . . . . De week erop gingen we weer.
-Langebaanwedstrijd in Enkhuizen. Verkleden in een fabriek. Meindert laat daar zijn grote badlaken liggen. Een jaar later komen we er weer en wat hangt daar . . . . . ? Meindert's badlaken! Krankzinning.
-Wedstrijden in het Duitse Walsum. Bij 'pleegouders' logeren. Vinus de Kramer (Mr. Vlinderslag) was mijn kamergenoot. Hele nacht koude voeten gehad, dekbed was wat kort. Wat bleek, overdag werd het dekbed slag gedraaid of dubbel gevouwen, 's avonds moest je dat dan goed leggen, hahaha.

Ik heb zo veel leuke herinneringen, 't was 'n geweldige tijd. Bewondering voor Doornbos en Broersma, jeetje. Geert Noppert was mijn zwemvriend, ik heb hem nu de laatste jaren nog wel ontmoet, zijn ouders en mijn moeder zaten in Parkhove in Leeuwarden.

Ma overleed in december 2006, ze werd 90. Pa leeft nog steeds, is 91 en woont nog altijd in ons ouderlijk huis in de Tjerk Hiddesstraat.

Hoewel het zwembad de Groote Wielen in 1904 definitief tot stand kwam, duurde het nog tot 26 maart 1929, dat de nu 65-jarige Leeuwarder Zwemclub werd opgericht.

Aanvankelijk trad ze dan ook als L.Z.C. naar voren, maar al in datzelfde jaar werd, op aandrang van het bestuur van het bad, de naam van het bad toegevoegd. 
Dat ging evenwel niet zonder slag of stoot. 
De toezegging van het badbestuur een jaarlijkse bijdrage te leveren om betere prestatie's te kunnen neerzetten, heeft zeker tot de naam "L.Z.C. Groote Wielen" bijgedragen.

De pot, waarin die bijdrage dan belandde heette dan ook het "hoger peil fonds". 
De gelden daarvan konden o.a. worden gebruikt om de leden gratis per autobus naar wedstrijden in de provincie te brengen. 
Die hoefden alleen te volstaan met wat kleingeld in de pet of hoed te doen wanneer één van de leiders rondkwam om "een dubbeltje voor de chauffeur". 
Daarnaast kon in de wintermaanden het gymnastieklokaal van school 10 aan de Gedempte Keizersgracht, ingang Nieuwstraatje, gehuurd worden voor conditietraining.

Het oprichtingsjaar was tevens het begin van het georganiseerde zwemleven in Friesland, waaraan L.Z.C. door het leveren van bestuursleden en juryleden het nodige toe heeft bijgedragen.  
De eerste wedstrijd vond op 10 juli plaats in de Sneeker zweminrichting bij het spoor. 
Je kon daar niet alleen een prijs behalen door als snelste het eindpunt te halen, ook als zwemmer of zwemster met de mooiste schoolslag kreeg je een medaille. 
Die eer viel te beurt aan de L.Z.C.-er Jan van Brummelen.

Het eerste kampioenschap van Friesland werd tien dagen daarna in de Groote Wielen behaald en wel op het nummer 4x50 meter wisselslag estafette heren. 
Naast de rugslag, schoolslag en borstcrawl was niet, zoals tegenwoordig de vlinderslag, maar de zijslag toegevoegd. 
De ploeg bestond uit Johan Hotho (rug), Louis Zeilinga (zij), Jan van Brummelen (school) en Jan Douma (borstcrawl).

Ondanks de stijgende prestatie's werd het gemis van een overdekte zweminrichting duidelijk gevoeld wanneer de Groningers op bezoek kwamen. 
Niet alleen, dat die de baas waren op zwemgebied, wat betreft het waterpolo was het verschil wellicht nog groter. 
Met dubbele cijfers verliezen was dan ook gebruikelijk. 
Daarin kwam verandering toen in 1934 het "Leeuwarder Overdekt Zwembad" werd geopend.

Stimulator van het waterpolo werd de Leidenaar en oud internationaal Jan Buys, die zich na zijn studie als arts in Leeuwarden vestigde. 
Niet alleen dat het in het Noorden oppermachtige Z.C.G. de eerste nederlaag kon worden toegebracht, ook werd het derde klasserschap van de K.N.Z.B. behaald, iets wat voorheen ondenkbaar was.

Op zwemgebied werd landelijke bekendheid verworven door de organisatie van een drie kilometer wedstrijd in de Groote Wielen, zowel voor leden als niet-leden van de K.N.Z.B. 
Daarmee gestart in 1936, beleefde dit evenement in 1951 haar veertiende, maar ook laatste, uitgave. 
In 1940 en 1945 werd de wedstrijd niet gehouden.

Met de komst van "De Overdekte" konden ook internationale bekendheden naar Leeuwarden worden gehaald. 
Wereldrecordhoudsters als Willie den Oudsten, Rie Mastenbroek, Nida Senff, Jopie Waalberg en vele anderen (Ria Terpstra) trokken een zwemzaal stampvol publiek. 
Niet alleen, dat men de van kranten en bioscoop bekende beroemdheden kon aanschouwen, het werkte ook stimulerend voor het nemen van zwemlessen.

Toen er in 1959 nieuwe statuten moesten komen werd het toevoegsel "Groote Wielen" weggelaten. 
De zwembadvereniging met die naam was in 1955 ontbonden en vervangen door een stichting. 
Omdat in Leiden ook een -oudere- L.Z.C. was (later omgedoopt tot L.Z. 1986) werd het oprichtingsjaar toegevoegd en werd het L.Z.C.'29.

Het buitenlands contact kwam voor het eerst tot stand in 1963, toen een bezoek werd gebracht aan de stad Walsum. 
Nadien volgden o.a. Herringen, Dortmund, alle drie in het Roergebied, en Barrien bij Bremen.

Nationaal is er jaren contact geweest met verenigingen uit Amsterdam, Naarden, Vlaardingen, Den Haag en Arnhem door middel van meerkampen welke in een winterseizoen over de verschillende plaatsen werden verdeeld.

Werd in de beginjaren veel medewerking verleend bij de opening van zwembaden, later waren de L.Z.C.-ers actief bij school en scouting zwemwedstrijden.

Redactie: info(at)rijskamp.com
Groningen, 25 januari 2008